SUSMARAM | ƏHMƏD CAVAD

Əhməd Cavadın Susmaram şeiri yazılma vaxtına dair ehtimal 1936-1937 illərdə
Şair Əhməd Cavad 1937-ci ildə repressiyaya məruz qalmış, güllələnmişdir.
Şeirin (və ya şeirə bənzər bir mətnin) “Susmaram!” adı ilə əvvəllər yayılmamış, şairin yaxın dostu/müəllim yoldaşı tərəfindən yaddaşda saxlanmışdır.
Mənbələrin bildirdiyinə görə, Əhməd Cavad həbs olunmazdan əvvəl müəlliminə bu şeiri əzbərlətmiş, müşahidə olunmamasını təmin etmişdir.
Şeir yalnız illər sonra – Sovet rejiminin zəifləməsi, ya da paytaxt və bölgələrdə fərdi təşəbbüslərin artması dövründə – müxtəlif məclislərdə səsləndirilmiş, və nəhayət 2004-cü ildə “Gəncəbasar” qəzetində çap edilmişdir.
Şair zülm altında yaşayan, “susma” çağırışlarına qarşı dayanan bir mövqedədir. (“Mənə ‘dinmə, sus!’ deyirsən, nə vaxtacan susacam?” misraları)