YANDIRILAN KİTABLAR | SƏMƏD VURĞUN

Səməd Vurğunun “Yandırılan kitablar” şeiri Azərbaycan ədəbiyyatında müharibə dövrünün ən təsirli poetik nümunələrindən biridir.
Şeir II Dünya müharibəsi illərində yazılıb.
Səməd Vurğunun “Yandırılan kitablar” şeiri həm də Cənubi Azərbaycanla bağlıdır.

Tarixi Kontekst

• 1940-cı illərdə Cənubi Azərbaycanda milli oyanış güclənmişdi.
• Təbrizdə məktəblər, qəzetlər, teatr, ədəbiyyat canlanmışdı.
• Lakin 1946-cı ildə Pişəvəri hökumətinin süqutundan sonra İran rejimi Cənubi Azərbaycanda milli mədəniyyətə qarşı amansız təzyiqlərə başladı.
• Minlərlə kitab, qəzet, dərslik yandırıldı, ziyalılar təqib olundu.

Şeirin Məğzi

Səməd Vurğun bu vəhşiliyi qələmə alaraq Cənubi Azərbaycanda yandırılan Azərbaycan türkcəsində kitabları müdafiə etmişdi.

• Şair üçün bu hadisə sadəcə kağızın yanması deyildi, bir millətin kimliyinin, yaddaşının, ruhunun silinməsi cəhdi idi.
• O, kitabların yanmadığını, çünki xalqın dilində, hafizəsində, şairlərin sözündə əbədi yaşadığını deyirdi.
• Şeir həm də Cənubi və Şimali Azərbaycan arasındakı mənəvi bağlılığın güclü ifadəsidir.

İdeya

Cənubi Azərbaycanda milli kimliyin qorunması, kitabın müqəddəsliyi və mədəniyyətin heç vaxt məhv olmayacağı mesajı verilir.